Konfigurator →

Moduły tematyczne

Każdy moduł to osobne narzędzie wstępnego doboru. Kolejne pojawią się tutaj.

Analiza własna – oszacowanie, do weryfikacji

Wstępny dobór mocowań instalacji – szybko, neutralnie i z jawnymi założeniami

Zawiesia, ramy instalacyjne, ramy pod urządzenia i punkty stałe – od obciążenia instalacji do zestawienia materiałów i rysunku. W przeglądarce, bez przypisania do jednego producenta.

O mnie

Mateusz Tekielak · mgr inż. mechanik

Od 2006 roku zajmuję się doborem systemów mocowań instalacji i wsparciem technicznym sprzedaży.

Przez 20 lat w branży mocowań instalacyjnych przeszedłem drogę od pierwszej osoby wsparcia technicznego w polskim oddziale firmy z branży do kierownika działu wsparcia technicznego sprzedaży i koordynatora zespołu na poziomie grupy. Później pracowałem jako Senior Product Manager i Key Account Manager ds. inwestycji przemysłowych.

Rozwijałem narzędzia działu – od drukowanej księgi typowych rozwiązań i szablonów rysunków, przez kalkulatory szyn i punktów stałych, dobór ram pod urządzenia i zestawienia materiałów, po narzędzia do ofertowania. Brałem też udział w pracach nad konfiguratorem produktów oraz we wdrożeniu systemu CRM.

Na co dzień dobierałem rozwiązania dla dużych obiektów – zakładów motoryzacyjnych, portów lotniczych, wieżowców i obiektów przemysłowych: zawiesia i podpory instalacji rurowych i wentylacyjnych, punkty stałe, ramy pod urządzenia oraz modułowe konstrukcje podestów serwisowych i ścieżek komunikacyjnych na dachach. Szkoliłem instalatorów, hurtownie, biura techniczne i zespoły sprzedaży.

Konfigurator mocowań WEB Apprent zbiera to doświadczenie w jednym, neutralnym narzędziu wstępnego doboru.

Adaptacja i nowe wyzwania

Jak 20 lat doborów zamieniło się w narzędzie

Dwie dekady doborów to tysiące zapytań i setki rozmów z biurami branżowymi, pracowniami architektonicznymi i wykonawcami przy największych inwestycjach w Polsce – zawiesia, punkty stałe, ramy pod urządzenia, konstrukcje na dachach. Z tego doświadczenia zostało jedno pytanie: jak zapisać tę wiedzę tak, żeby pracowała dalej?

Przyszedł moment na nowe wyzwanie: sprawdzić, ile z tej wiedzy da się zebrać w jednym miejscu i przekazać dalej. Usiadłem do analizy pracy działu technicznego, który zajmuje się doborami. Rozpisałem rodzaje obowiązków, typowe zapytania i miejsca, w których najczęściej pojawiają się trudności: brak danych o podłożu, pominięte obciążenia, zestawienia w metrach zamiast w sztukach, brak czasu na weryfikację.

Z tej analizy powstały silniki obliczeniowe i schematy rozwiązań wzięte z codziennych sytuacji na budowie – zawiesia, konsole, ramy, punkty stałe – z jawnymi założeniami i pełną listą sprawdzeń.

Drugim odkryciem były narzędzia AI. Wypracowałem własny sposób przekładania wiedzy inżynierskiej na pracę z modelem: ja definiuję zasady, przypadki i kryteria, AI pisze kod, a ja sprawdzam każdy wynik.

Weryfikacja na każdym etapie

  • każdy nowy przypadek porównuję z danymi tabelarycznymi z kart katalogowych
  • te same wartości liczę niezależnie wzorami wytrzymałości materiałów dla belki i wspornika, a ramy dodatkowo modelem MES 3D
  • przypadki kontrolne zamieniam w testy automatyczne – ponad 100 zestawów sprawdza całość przy każdej zmianie
  • wzorcowe przykłady są „zamrożone”: każda zmiana, która przesuwa ich wynik, wymaga mojego przeglądu
  • na końcu wynik przechodzi przez moje oko i 20 lat doświadczenia – czy to „wygląda jak na budowie”

W liczbach

  • od 1 listopada do wersji testowej online: 13 dni, ok. 17 h dziennie – ok. 220 h pracy, czyli tyle, ile prawie półtora miesiąca pełnego etatu biurowego (160 h / mies.)
  • stan wersji testowej: ok. 70 tys. linii kodu, ponad 100 zestawów testów automatycznych, ok. 3 500 sprawdzeń przy każdym przebiegu
  • kilkanaście modułów doboru: zawiesia, ramy instalacyjne, ramy pod urządzenia, punkty stałe, kalkulatory, dobór podpór z modelu IFC, eksport DXF / STEP / IFC

Od 1 listopada pracowałem wielowątkowo – kilka równoległych wątków naraz, od rana do późnych godzin nocnych, także w weekendy.

Przy tradycyjnej organizacji pracy taki zakres to zadanie dla zespołu: programista interfejsu, programista obliczeń, inżynier doborów, tester i osoba od dokumentacji. Szacuję go na 4–6 osób przez 9–12 miesięcy.

Dziś wersja testowa działa online. Nie zastępuje inżyniera – robi za niego to, co powtarzalne: obciążenia, sprawdzenia, zestawienie, rozkrój. Każdy wynik to wstępny dobór – analiza własna, oszacowanie do weryfikacji.

Nowa sytuacja zdjęła też ograniczenia, które wcześniej wydawały się oczywiste – przyzwyczajenia, utarte schematy i długą listę rzeczy, „których nie da się zrobić”. Bez takich limitów kreatywność ma wolną drogę, a wtedy mogą powstać rozwiązania, których wcześniej nikt nie brał pod uwagę.

Wniosek dla mnie: doświadczenie warto zapisać w formie, która pracuje dalej – i sprawdzać ją na każdym kroku.

Podstawy wstępnego doboru

Z jakiej wiedzy korzysta narzędzie i gdzie kończy się jego rola.

Procedura doboru mocowań – pełna ścieżka, skróty i czas

Pełny dobór mocowań to jedenaście kroków (K1–K11). Wykres pokazuje szacowany czas każdego kroku dla zapytania średniej wielkości: ok. 15 typów podpór i ok. 200 sztuk. Konfigurator przejmuje kroki powtarzalne i obliczeniowe, a analiza dokumentacji i decyzja zostają po stronie inżyniera.

Wykres: kroki K1–K11 doboru mocowań, czas doświadczonego inżyniera, początkującego inżyniera i pracy z konfiguratorem oraz kroki pomijane w drogach na skróty S1–S5
Czasy to szacunek autora dla zapytania średniej wielkości, do kalibracji na rzeczywistych opracowaniach.

Drogi na skróty

Pełna ścieżka zajmuje doświadczonemu inżynierowi ok. 14,5 h, a początkującemu ok. 34,5 h. Dlatego w praktyce prawie nikt jej nie przechodzi: pomija się modele, dedykowane rysunki zastępuje się przykładowymi, rezygnuje z obliczeń szczegółowych, rozkroju albo weryfikacji. Typowy „szybki dobór” trwa 5–6 h. Oszczędność widać od razu, a koszt błędu dopiero na budowie: pominięty ciężar wody, zły rozstaw, niewłaściwe podłoże, brak siły osiowej w punkcie stałym, zestawienie w metrach zamiast w sztukach handlowych.

Rola doświadczenia

Doświadczenie skraca głównie analizę i typizację (K2, K4). Kroki obliczeniowe i dokumentacyjne zajmują nawet doświadczonemu inżynierowi kilka godzin – i to one najczęściej padają ofiarą skrótów. Początkujący popełnia błędy w założeniach, które zwykle wychwytuje weryfikacja. Ekspert z dużą rutyną liczy szybko, ale przy nietypowych przypadkach ryzyko rośnie, bo jego wyników zwykle nikt nie sprawdza.

Z konfiguratorem

Praca z konfiguratorem to ok. 4–5 h dla doświadczonego użytkownika i ok. 7–8 h dla początkującego – krócej niż typowy dobór na skróty, bez pomijania żadnego kroku. Weryfikuje się założenia, nie rachunki.

Źródła wiedzy i danych

  • EN 1990 – podstawy; obciążenia przyjmowane jako charakterystyczne
  • EN 1993-1-1, EN 1993-1-3, EN 1993-1-8 – elementy stalowe, profile cienkościenne, połączenia i pręty gwintowane
  • EN 1992-4 oraz europejskie oceny techniczne (ETA, EAD) – kotwy w betonie i murze
  • EN 13480-3 – rozstawy podpór rur stalowych; dla innych materiałów rur – wytyczne materiałowe
  • PN-EN ISO 9223 – klasy korozyjności środowiska i wersje wyrobów
  • Wytyczne RAL-GZ 655 – badania i dane mocowań instalacji
  • Karty katalogowe i wytyczne montażowe producentów (nośności dopuszczalne, warunki stosowania, wymagania montażowe), ETA i krajowe oceny techniczne – wyłącznie informacje ogólnodostępne; na stronach i w wynikach bez nazw producentów

Jak przeliczane są przypadki wytrzymałościowe

Każdy wynik pokazuje założenia, wartości i wykorzystanie nośności – nic nie jest ukryte.

1

Obciążenia

Ciężar rur z medium i izolacją, kanałów, koryt i urządzeń, z rozstawu podpór. Siły osiowe od rozszerzalności termicznej w punktach stałych zadaje użytkownik – z własnych obliczeń kompensacji albo z danych kompensatora (siła sprężystości, siła od ciśnienia, tarcie na podporach przesuwnych); narzędzie przenosi je na podporę, łączniki i kotwy. Siły boczne również definiuje użytkownik; śnieg i wiatr tylko w modułach, które je przewidują (ramy dachowe).

2

Poziom bezpieczeństwa

Obciążenia charakterystyczne porównywane są z nośnościami dopuszczalnymi lub zalecanymi, które zawierają już częściowe współczynniki bezpieczeństwa (np. kotwy γF = 1,4; profile 1,4 × 1,1). Pręty gwintowane wg EN 1993-1-8 z γM2 = 1,25.

3

Sprawdzenia

  • szyny i belki – naprężenia od zginania i ugięcia: L/200 belki, l/150 wsporniki, L/400 pod urządzeniami
  • nogi i słupki – ściskanie i wyboczenie (smukłość ≤ 250)
  • pręty gwintowane – rozciąganie i ścinanie
  • łączniki, obejmy, elementy ślizgowe, wieszaki i stopy – nośności dopuszczalne z kart katalogowych producentów, z warunkami ich stosowania (kierunek obciążenia, moment dokręcenia, rozstaw i odległości od krawędzi)
  • montaż – wymagania z wytycznych montażowych producentów: minimalne grubości i klasy podłoża, odległości kotew od krawędzi i między sobą, długości wkręcenia prętów, położenie podkładek i nakrętek – przyjmowane jako założenia wstępnego doboru
  • kotwy – siła wyrywająca N i ścinająca V osobno, dla wybranego podłoża (beton, mur, płyta kanałowa, blacha trapezowa, konstrukcja stalowa)
4

Kilkuetapowa weryfikacja obliczeń

  • dane tabelaryczne – dopuszczalne obciążenia belek, wsporników i słupków z kart katalogowych
  • niezależne obliczenia belki i wspornika – siły wewnętrzne, naprężenia i ugięcia ze wzorów wytrzymałości materiałów
  • zewnętrzny moduł MES – model prętowy 3D ram i układów przestrzennych: siły w prętach, reakcje podpór i ugięcia dla każdego przypadku obciążenia

Wyniki trzech dróg porównujemy na zestawie przypadków kontrolnych. Dobór zaczyna się od najmniejszego profilu i rośnie, aż wszystkie sprawdzenia są spełnione.

5

Wynik

Wykorzystanie każdego elementu w procentach, schemat z numerami pozycji, zestawienie materiałów i rozkrój. Każdy dokument oznaczony: „Analiza własna – oszacowanie, do weryfikacji”.

Czego narzędzie nie robi

Nie zastępuje weryfikacji przez konstruktora i nie podejmuje za niego ostatecznej decyzji. Nie sprawdza nośności konstrukcji budynku poza miejscem osadzenia kotwy. Nie uwzględnia obciążeń sejsmicznych ani dynamicznych, o ile użytkownik ich nie zdefiniuje.

Zapraszam do współpracy

Wybierz swoją grupę – co zyskujesz i jak możemy zacząć.

Publikacje

Artykuły, posty i materiały o doborze mocowań instalacji.

Kontakt

Pytania o konfigurator, uwagi do wyników, współpraca – napisz:

kontakt@apprent.pro